Retiküler Varis

Retiküler varisler, bacakta görülen varis tiplerinin ince ucunda yer alan bir ara kademedir. Kılcal damarlar kadar yüzeysel görünseler de onlardan belirgin biçimde kalındırlar; asıl önemleri ise çoğu zaman yüzeydeki kılcal damarları besleyen kaynak damarlar olmalarından gelir.

Retiküler varis nedir?

Retiküler venler, çapı çoğunlukla 1 ile 3 milimetre arasında değişen yüzeysel toplardamarlardır. Kılcal damarlardan (genellikle 1 milimetrenin altında) belirgin biçimde kalın, safen ve trunkal varislerden ise incedirler; bu yönüyle iki uç arasında bir ara kademe, yani yüzeysel varislerin ince ucunda yer alırlar. Retiküler sözcüğü ağ benzeri anlamına gelir ve bu damarların cilt altında oluşturduğu örgülü, mavi-yeşil görünümü tarif eder.

Safen varislerinin aksine retiküler damarlar cilt yüzeyinden kabarmaz; deri düzeyinde kalır ve daha çok renkleriyle fark edilirler. En sık diz arkasında, bacağın dış yanında ve uyluğun dış yüzünde görülürler. Farklı varis tiplerinin görünüm ve yaklaşım farklarını varis çeşitleri sayfamızda topluca bulabilirsiniz.

Kılcal varislerle ilişkisi

Retiküler varislerin en önemli özelliği, çoğu zaman yüzeydeki kılcal damarları besleyen ara damarlar olmalarıdır. Cildin en üstündeki ince kılcal ağlar (örümcek ağı varisleri), altlarında yatan retiküler venden beslenebilir. Bu nedenle retiküler damar, gözle görünen kılcal tablonun asıl kaynağı olabilir.

Bu ilişki tedaviyi doğrudan etkiler. Yalnızca yüzeydeki kılcal damarlar kapatılıp onları besleyen retiküler ven olduğu gibi bırakılırsa, kılcal damarlar bir süre sonra yeniden belirebilir. Daha kalıcı bir sonuç için genellikle önce besleyen retiküler damarın ele alınması tercih edilir. Yüzeysel damarların tedavisine dair ayrıntıları kılcal varis tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.

Belirtileri

Retiküler varisler çoğunlukla belirgin bir şikayet yapmaz; asıl fark edilme nedenleri görünümleridir. Yine de bazı kişilerde ilgili bölgede hafif hassasiyet, yanma ya da kaşıntı hissi olabilir. Bu belirtiler genellikle hafiftir ve gün içinde değişkenlik gösterebilir.

Bacakta belirgin ağrı, ağırlık hissi ya da gün sonunda artan şişlik gibi daha ağır şikayetler eşlik ediyorsa, tabloya yalnızca retiküler damarların değil, altta yatan bir venöz yetmezlik sürecinin de neden olabileceği düşünülür. Böyle durumlarda değerlendirmenin yalnızca görünen damarlarla sınırlı kalmaması önemlidir.

Neden oluşur?

Retiküler varisler tek bir nedene bağlı değildir; birden çok etkenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. En sık öne çıkan etkenler genetik yatkınlık, hormonal değişimler, uzun süre ayakta ya da hareketsiz kalmak, gebelik ve ilerleyen yaştır. Kadınlarda hormonal etkiler nedeniyle biraz daha sık görülebilir. Bu etkenler ven duvarını ve kapakçıkları zaman içinde zayıflatarak yüzeysel damarların genişlemesini kolaylaştırır.

Tanı: Doppler ile kaynak kontrolü

Retiküler varisler çoğu zaman gözle kolayca görülür; ancak tedavi kararından önce asıl soru, bu damarların altında beslenmelerini sağlayan bir kaynağın ya da bir kapak yetmezliğinin bulunup bulunmadığıdır. Bu değerlendirme renkli Doppler ultrason ile yapılır.

Doppler incelemesi, hem retiküler ağı besleyen venleri hem de olası safen ven reflüsünü ortaya koyar. Kaynak atlanırsa yüzeyde yapılan tedavi kısa ömürlü olabilir. İncelemenin nasıl yapıldığını tanı ve muayene sayfamızda okuyabilirsiniz.

Tedavi

Retiküler varislerde birincil yöntem skleroterapidir. İnce bir iğneyle damar içine verilen ilaç, damar duvarını tahriş ederek venin kapanmasını ve zamanla kaybolmasını sağlar. Yöntemin ayrıntıları için skleroterapi sayfamıza bakabilirsiniz.

Geniş ve yaygın retiküler ağlarda, ilacın köpük haline getirilerek uygulandığı köpük skleroterapi tercih edilebilir; köpük daha geniş bir damar yüzeyiyle temas ettiği için yaygın ağlarda etkili olabilir. Yüzeyde kalan çok ince kılcal kalıntılarda ise yüzeysel lazer tamamlayıcı olarak kullanılabilir. Uygulama sırası genellikle önce besleyen retiküler damar, ardından yüzeydeki kılcal damarlar biçimindedir.

Sonuç beklentisi

Retiküler varis tedavisi çoğunlukla tek seansta tamamlanmaz; damarların yaygınlığına göre birden fazla seans gerekebilir ve sonuç kademeli olarak ortaya çıkar. Kapatılan damarlar birkaç hafta içinde solmaya başlar, ancak tam görünüm zaman alır. İşlem sonrası geçici morarma veya renk koyulaşması olağandır.

Hiçbir yöntem kalıcı bir garanti sunmaz; varis kronik bir eğilim olduğu için zaman içinde yeni damarlar gelişebilir. Düzenli kontroller ve koruyucu önlemlerle bu olasılık izlenir. Size uygun seans sayısı ve yöntem ancak muayene ve Doppler sonrasında netleşir; kesin bir plan için hekiminize danışın.