Pelvik ve Vulvar Varis

Bu bölgedeki varisler bacak varisleri kadar sık konuşulmaz; bu da birçok kadının belirtileri tek başına yorumlamasına yol açabilir. Oysa pelvik ve vulvar varisler tanımlanabilen, değerlendirilebilen ve çoğu zaman yönetilebilen bir tablodur. Bu sayfa konuyu korkutmadan, net bir dille anlatmayı amaçlar; kesin tanı her zaman muayene ile konur.

Pelvik varis nedir?

Pelvik varis, leğen (pelvis) içindeki toplardamarların genişlemesidir. Bacaktaki variste olduğu gibi, buradaki sorun da çoğu zaman venlerin içindeki kapakçıkların işlevini yitirip kanın geriye kaçmasıyla ilişkilidir. Kadınlarda yumurtalık (over) venlerindeki yetmezlik bu tabloya sık eşlik eder. Pelvik varis her zaman dışarıdan görülmez; bu nedenle varlığı çoğunlukla belirtiler ve uygun görüntüleme üzerinden anlaşılır.

Vulvar varis nedir?

Vulvar varisler, dış genital bölgede gözle görülebilen, kabarık toplardamarlardır. En sık gebelik döneminde ortaya çıkar; bunun nedeni artan kan hacmi ve büyüyen rahmin bölgedeki venlere yaptığı basınçtır. Birçok kadında doğumdan sonraki haftalar ya da aylar içinde belirgin biçimde geriler. Bir bölümünde ise belirtiler kalıcı olabilir ve değerlendirme gerektirir.

Belirtiler

Pelvik ve vulvar varislerin belirtileri kişiden kişiye değişir. En sık dile getirilenler şunlardır:

• Kasık ve leğen bölgesinde kronik ağırlık ve dolgunluk hissi
• Uzun süre ayakta kalınca artan, uzanınca hafifleyen künt ağrı
• Belirtilerin adet döneminde yoğunlaşması
• Vulvar bölgede görünür damarlar ya da şişlik hissi

Bu belirtiler başka jinekolojik ya da ürolojik durumlarla karışabilir ve tek başına bir belirti tanı koydurmaz. Bu nedenle belirtiyi kendi başınıza yorumlamak yerine bir hekime danışmanız önerilir.

Pelvik konjesyon sendromu

Kronik pelvik ağrının olası nedenlerinden biri, leğen bölgesindeki venlerde kanın göllenmesiyle ilişkilendirilen pelvik konjesyon sendromudur. Bu tabloda ağrı genellikle uzun süreli ve künttür, gün içinde ayakta kaldıkça artabilir. Ancak bu tanı doğrudan konmaz; önce ağrının başka nedenleri dışlanır ve uygun görüntüleme ile desteklenir. Yani pelvik konjesyon, kronik pelvik ağrının tek açıklaması değil, olasılıklardan yalnızca biridir.

Bacak varisiyle ilişkisi

Bazı inatçı ya da beklenmedik biçimde tekrarlayan bacak, kasık ve iç uyluk varislerinin kaynağı, aslında pelvis içindeki bir geri kaçış (reflü) olabilir. Özellikle tedaviden kısa süre sonra yeniden ortaya çıkan varislerde bu olasılık akla gelir. Bu bağlantı, sorunun neden ısrarcı olabileceğini açıklayabilir ve değerlendirmenin yalnızca bacakla sınırlı kalmaması gerektiğini gösterir. Konunun temelindeki kapakçık yetmezliğini venöz yetmezlik sayfamızda, varisin diğer biçimlerini ise varis çeşitleri sayfamızda bulabilirsiniz.

Değerlendirme süreci

Pelvik ve vulvar varislerin değerlendirmesi tek bir adımdan ibaret değildir ve çoğu zaman birden fazla uzmanlığın iş birliğini gerektirir. Süreç genellikle şöyle ilerler:

• Kadın hastalıkları muayenesi ile ağrının başka nedenlerinin dışlanması
• Bacak ve gerektiğinde pelvise yönelik venöz Doppler ultrason ile venlerdeki geri kaçışın değerlendirilmesi
• Gerekli görülürse MR venografi ya da venografi gibi ileri görüntüleme yöntemleri

Bu değerlendirmede kalp-damar cerrahisi, kadın hastalıkları ve doğum ile girişimsel radyoloji birlikte rol alabilir. Amaç, belirtinin kaynağını doğru yerde aramaktır.

Tedavi yaklaşımı

Tedavi kararı; belirtilerin şiddetine, kişinin içinde bulunduğu döneme (örneğin gebelik) ve görüntüleme bulgularına göre kişiye özel verilir. Genel çerçeve şöyledir:

• Gebelikte ortaya çıkan vulvar varislerde çoğunlukla konservatif yaklaşım tercih edilir: destekleyici giysiler, bacak ve leğen bölgesini rahatlatan pozisyonlar ve dinlenme. Bu varisler doğumdan sonra sıklıkla geriler.
• Belirtileri süren ya da kalıcı olgularda, uzman ekibin kararıyla embolizasyon veya skleroterapi gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Hangi yaklaşımın uygun olduğu ancak ayrıntılı değerlendirme sonrasında netleşir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel bir tedavi önerisinin yerine geçmez.